Ve hemen röportaj için bizlerde o kıymetli zamanlarından bir kısmını alarak merak edilen sorular sorduk.

1-   Uzun yıllar Avrupa’da yaşadınız. Almanya’da bir üniversitede akademik çalışmalar yaptınız. Bugün birçok kişinin hayaliyle yanıp tutuştuğu bir noktadayken için Türkiye’ye döndünüz? Orası daha güzel değil miydi?

Doğru da ben bu toprakların imkânlarıyla okudum hiç kimseden burs almadım. Kendi imkânlarımla okudum ama bana sağlanan bu imkânlar yine bu milletin imkânlarıyla oluşturulmuş imkânlardı. Ben kendimi bu millete borçlu kabul ediyorum. Bu borç belki ödenebilecek bir borç değil ama kendi çapımda milletime bazı görevlerim olduğuna kaniyim. Eğer onları yapabilirsem bu benim için büyük mutluluktur. Bu görevin ifası için dönmüş bulunuyorum.

2- Hukuk ve felsefe alanlarında yüksek öğrenim gördünüz, Almanya’da devlet felsefesi alanında doktora yaptınız. Bu uzmanlık alanlarınız haricinde tarih ve edebiyat ile de ilgilenerek bu alanlarda birçok eser verdiniz. Sizi tarih ve edebiyatla ilgilenmeye iten nedir?

Bugünü düzenlemek için geçmişimizi iyi bilmemiz lazım. Bugünü anlamadan önümüzü görmemiz mümkün değil. Dolayısıyla tarih yalnızca geçmişi anlatma değildir, tarih, gelecek hakkında tahmin yapma kabiliyetini elde etme gayretidir. Ayrıca sosyal ve kültürel konularla ilgilenen herkes tarih bilgisine sahip olmak zorundadır. Mesela devlet felsefesiyle alakalı görüşler sahibi olmak, tarih bilmekle mümkün olur. O bakımdan tarihle ilgilenmeye çalışıyorum.

Edebiyat bir şeyi güzel anlatmaktır, doğru anlatmaktır. Başkalarına bir şey verme iddiam ve gayretim olduğu için edebiyatla elimden geldiği kadar meşgul olmaya çalışıyorum.

3- Sürekli şikâyet edildiği gibi biz zamane gençleri pek okumuyoruz. Hayatının büyük bölümünü okumak ve yazmakla geçirmiş biri olarak bu konuda neler söylemek istersiniz?

     Ben okumuyoruza fazla katılmıyorum. Bizde okunacak kitaplar fazla tanınmıyor. Bazı kitaplar büyük propagandalarla piyasaya çıkıyor. Gençlerimiz harçlıklarına kıyıp o kitabı alıyor, büyük bir gayretle okumaya başlıyor ve beş on sayfa sonra sıkılıyor. Bunu beğenmedim okuyamam diyor. Bir süre sonra tekrar bir propagandanın, reklâmın etkisiyle bir kitap alıyor. Bunu da okuyamayınca kendisinden şüphe etmeye başlıyor. “Acaba ben kitap okuyamıyor muyum?” diye düşünüyor. Aynı şey bir daha başına gelince; “Ben kitap okuyamıyorum.” diyor ve kitaplara sırtını dönüyor. Bence gencin okumama derdi yok. Tavsiye edilen kitaplar okunacak kitaplar değil.

Kütüphanede çalışan Turgut diye bir arkadaş vardı. Bana geldi bir gün:

-“Hoca amca sen sabahleyin geliyorsun akşama kadar okuyorsun.” Dedi. Ben de:

-“Sen de sabahleyin geliyorsun akşama kadar kitapları diziyorsun. Senin işin kitapları dizmek, benim işim onları okumak.” Dedim.

-“Ben de okumak istiyorum ama sıkılıyorum, okuyamıyorum.” Dedi.

-“O zaman akşam giderken uğra sana bir kitap vereyim. Şuna bir bak!”  Dedim, bu arkadaşa bir kitap verdim. Ertesi sabah geldi. Kitap bitti, dedi ve bir kitap daha aldı.

Yani gençlerimizin okumamasının en büyük faktörü onlara ilgilerini çekecek güzel kitapların tanıtılmamasıdır.

4- Birden fazla alanda eser veren bir yazarsınız. Sizce en güçlü olduğunuz alan hangisidir?

Onu benden ziyade okuyucular takdir edebilir.

5- En çok beğendiğiniz, sizin için en özel olan kitabınız hangisidir?

Bir insanın çocuklarının bazıları yaramaz olur ama anne baba o çocukların arasında fazla bir ayrım gözetmez. Fakat Çanakkale Mahşeri, İki Dünya Arasında, Yemen belki farklı kitaplardır diyebiliriz.  

6-  Sizin kitaplarınızı hiç okumamış birine hangi kitabınızdan başlamasını tavsiye edersiniz?

Herhalde romanlardan… İki Dünya Arasında veya Daha Dün Yaşadılar’dan diyebiliriz. Akademik kitaplar tabiatları icabı biraz kuru olabilirler tabi.

7-   Şüphesiz en çok okunan kitabınız: “Çanakkale Mahşeri” Ayrıca Çanakkale Savaşı üzerine gönüllü konferanslar veriyorsunuz.  Çanakkale niçin bu kadar önemli? Böyle bir kitabı yazma düşüncesi sizde nasıl oluştu? Bu kitabınızın yazılış öyküsünü anlatır mısınız?

Çanakkale’de bizim milletimiz 253.000, İngilizler 202.000, Fransızlar 79.000 evladını kaybetti. En kalabalık biziz, en büyük acıları bizim milletimiz yaşadı yani kıyamet bizim başımıza koptu. Ben Almanya’dayken orada Çanakkale’yle alakalı yüzlerce kitap vardı. Türkiye’de ise bir kısmı da tercüme eserler olan yalnızca 24 kitap bulunuyordu. Kıyamet bizim başımıza kopuyor ama maalesef bunu diğer milletler anlatıyordu. Dolayısıyla bu konu bizim ayıbımızdı.

Ayrıca Çanakkale Savaşı öyle sıradan bir savaş değildir. Tarihte çok savaşlar olup bitmiştir. Oysa Çanakkale 1914-15’te olmuştur ama hala sonuçları devam etmektedir. Onun için Çanakkale’yi milletimizin açısından, milletimizin acılarından yazmayı düşündük.

8-    Sizce “Çanakkale Mahşeri” adlı kitabınız niçin bu kadar beğenildi? Kitabınızı bu konudaki birçok kitaptan ayıran nedir?

Sanırım okuyucu onu bir romandan ziyade Çanakkale Savaşı’nı tanımak için okudu. O kitapta bir kurgu yok, savaş neyse ben o savaşı anlattım. Okuyucular onu samimi bir kitap olarak buldukları için fazla alaka göstermiş olmaları lazımdır diye düşünüyorum. Bir kitap yazmak değil de bir savaşı acılarıyla samimi olarak anlatmak gayretimi keşfettikleri için ilgi gösterdiklerine kaniyim.

9-  Bir kanalda “Medeniyet Yolculuğu” isimli bir program yapıyorsunuz. Orada yazar ve şairlerimizi tanıtıyorsunuz. Programın adı niçin Medeniyet Yolculuğu?

Biz büyük bir medeniyetin çocuklarıyız. Fakat 200 yıldır zaman zaman kendimizi daha aşağıda görerek yanlış bir özenti içerisine giriyoruz. Kendi topraklarımızda bizim ve evrensel olan değerlere sırt çevirmeden daha sıcak, daha sevecen, daha içten bir medeniyeti gün ışığına çıkarabileceğimizi zannediyorum. Bunun için bir medeniyet yolculuğuna çıkıyoruz.

10- Şüphesiz, hayat insanların en iyi öğretmenidir. Uzun yıllar ve büyük tecrübeler sonucunda hayatın size öğrettiği, yaşam boyunca lazım olacağını düşündüğünüz şey nedir?

Bizim medeniyetimizde bütün insanlar rengi, dili ne olursa olsun eşittir. Yalnızca iki insan eşit değildir. O da bilenle bilmeyendir. “Hiç bilenle bilmeyen bir olur mu?” deniliyor. Onun için bana aşılanan, coşkunluk veren tek şey bilgidir, ilimdir.

11- Bize zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederiz.

Ben teşekkür ederim.

Murat ŞAHİN /GONULLUMUHABİR.COM