Tasavvuf ve Aşk üzerine…

   Elif Şafak’ın Aşk adlı romanı o kadar beğenildi ve o kadar çok eleştirildi ki bunun üzerine birkaç satır da ben yazmadan edemedim. Kitabı okuyalı daha birkaç ay oldu. Kimsenin etkisinde kalmak istemediğimden, hiç öyle araştırma filan da yapmadım.

   Okumaya ilk başladığım zaman, tipik bir Amerikan filmi seyrediyor gibi hissettim kendimi. Klasik bir aile tablosu… Lüks, bahçeli bir villada yaşayan dört çocuklu, zengin bir amerikan ailesi. Adamın işi çok iyi olmakla beraber kadında mutlak iyi bir tahsil görmüştür fakat kendini çocuklarına, evliliğine feda etmiştir ya da çalışır ama evdeki herkesin bir görevi vardır. Hep böyle olur ya filmlerde; evin bodrum katında çamaşırhane ve tamirat malzemeleri olur. Bahçede bir köpek kulübesi olur, hatta mutfak kapısının altı açık olup, köpek istediği zaman evin içine girip çıkabilmektedir. Hep kadın karakteri aldatılır nedense, bu yüzden mutsuz olur…

    Bizim kültürümüzden ne kadar uzakta olduğunu hissettiğimden midir bilmem okurken oldukça yabancılık çektim. (Romanın amerikan halkına yazıldığını unutarak.)

    Mutlu olmamak için hiçbir eksiğin olmadığı ama aşk olmayınca her şeyin bir düzenden öte olmayacağı vurgulanmış.( bu güzeldi) Derinine indiğimiz zaman kadın her zamanki gibi kendini evliliğine, çocuklarına adamış ama mutsuz. Ta ki Aziz Zahara isimli karakter ortaya çıkıp da ona aşkı tattırıncaya kadar. Zaten gerisi malum okumuşsunuzdur.

   Gelelim tasavvufa… Tasavvuf öyle derin bir mevzû ki bu kadar yalın bir dille anlatılmasına; bu kadar basite indirgenmesine karşıyım! Romanın konusu fani aşkla İlahî aşk - tasavvuf fakat tasavvuftan başka her şey en ince ayrıntısına kadar anlatılmış. Örneğin: Çöl gülü karakterinin yaşantısı, en çirkin ayrıntısına kadar betimlenmiş ama Hz. Mevlana’nın hayatından eser yok. Hem tarihe mâl olmuş, manevî değerlerimiz ve kutsallarımız arasında yer alan yüce bir zâttan bahsederken birazcık daha dikkatli ve de saygılı olmak gerektiğini düşünüyorum. Neredeyse onun da mahremine uzanacakmış kalemi ama son anda caymış…

   Tasavvuf akademide değil tekkede öğrenilir. Tasavvufa adım attığınız zaman çileler başlar. Çileyle benlik duygusundan kurtulur, nefis girdabından uzaklaşırsınız. En alçaktan başlar en yükseğe doğru ilerlersiniz, merhale merhale Rabbine gitmektir tasavvuf. Tasavvuf öyle bir şeydir ki çektiğiniz acılar size zevk vermeye başlar, Rabb’e yaklaştığınız için. Çekilen çileler bir ilahi basamaktır, yavaş yavaş tırmanırken birden ayaklar kayıp da düşmekte vardır. Benlikten kurtulup hiçliğe ulaşmaktır tasavvuf. İnsan benlikten kurtulunca yalnız esma kalır ardında oda Allah’tan olduğuna göre koskoca bir hiç vardır artık.

   Hem ruhen hem bedenen zikretmektir tasavvuf. Varlığın metafizik boyutuna ulaştırır insanı, öyle olaylar olur ki buna kendisi bile akıl erdiremez, dışardan deli zannederler. Hani gezgin abdallar vardır ya herkes deli zanneder, onlar da deliliğe vurup bir âlemden bir âleme tayy-i mekân ederler. İnsan bedeninde birçok melekeler vardır; kalp, ruh, sır , hafî, ahva, ceset, nefis… İnsan çileyle ruhu zikrederken, fizikî olarak da bedeni zikreder. Hem yalnızca kalp değildir zikreden bu melekeler de zikreder tıpkı kalbin gibi atar “Allah”  “Allah” diye. Bu melekeler tasavvufun basamaklarıdır birbiri ardına çıkmak; çıkarken de çileyle yoğrulmak gerekir. Her basamakta bir kötü haslet bıraktırır ardında. En sonunda nefis basamağına geldiğiniz zaman tekrar kalbe iner ve zikre oradan devam edersiniz. Bunun anlamı kalbi masivadan arındırmaktır. Lâ diye bir nefes çeker(Allah’tan başka her şey yok anlamında) İlahe derken başını sağ yana devirir ( dünya bu tarafa) İllallah derken (İlle de Allah, Rabbim kalbimdesin her zaman) der zikri kalbe vurursunuz. Kalp küçük bir çam kozalağı gibidir üzerinde yağlar bulunur, bu esnada o yağ bir miktar erir ve hoş bir koku yayılır, bu koku manevî bir kokudur. Nûr-un âlâ nur olur… Bu böyle devam edip gider ve nihayetinde öyle bir makama ulaşırsınız ki naz makamıdır orası artık. Rabbine naz edecek dereceye gelir kul.

    Şimdi sorarım size bu makamdaki bir zâtı anlatırken insan hâyâ etmez mi azıcık, saygı göstermez mi?! Her ne kadar roman bir kurgudan ibaret olsa da sonuçta gerçeklerden yola çıkarak yazılmıştır. Böyle bir kurgunun içinde adını anmak bile saygısızlık diye düşünüyorum kendimce.