1914 – 1918 yılları arasında insanlık, dünya tarihi boyunca bir benzeri daha yaşanmamış felaketlerden birini, Birinci Dünya Savaşı’nı yaşadı. İnsanlık o günlere kadar savaşın bile bir onuru olduğuna, insanın düşmanı karşısında da olsa gözetmesi gereken haklar bulunduğuna inanmakta ve ona göre hareket etmekteydi. Fakat Birinci Dünya Savaşı sırasında insanlık binlerce yılda oluşturduğu medeniyeti ve insanlığa ait değerleri adeta ayaklar altına almıştır. Ne hazindir ki insanoğlunun değerlerini ve medeniyetini ayaklar altına alan, medeniyetin beşiği diye gösterilen Avrupa'dır. Peki Avrupa hem kendi insanına hem de dünyaya bu felaketleri neden yaşattı?

               Akranlarına kafa tuttukça dayak yiyen birkaç delikanlı (bkz. Haçlı Seferleri Tarihi), mahallede hakimiyet kuramayacağını anlayınca; ne şeytanı göreyim ne de salavat getireyim der ve başka mahallelere doğru yollanırlar.(bkz. Coğrafi Keşifler) Delikanlılar bu yeni mahalledeki insanların ellerinde bulundurdukları hazinelere pek kıymet vermediklerini hayretle fark ederler. Önce bu hazinelerden çalıp çalıp mahallelerine götürürler. Bir zaman sonra çalmaktan vazgeçer ve tüm hazinelerin ve hazinelerin sahiplerinin kendilerine ait olduğunu iddia eder, karşı çıkanları ise cezalandırırlar. (bkz. Sömürge ve Soykırımlar Tarihi)  Delikanlılar zengin bir şekilde mahalleye döner önce yaşam standartlarını yükseltir, daha sonra da intikam peşine düşerler. Eski rakip dövülecek elindekiler de alınacaktır ama "Eski rakibin elindekiler kimin olacaktır?" işte kavga burada başlar. Öteki hazineleri paylaşmakta zorlanmayan delikanlılar, iş eski düşmanın servetine gelince birbirlerine düşerler. İşte Birinci Dünya Savaşı'nın nedeni.

            Buradaki eski rakip tahmin ettiğiniz üzere Osmanlı İmparatorluğu'dur. Elindeki hazine ise coğrafyasında bulunan petrol... Avrupa önce tamamen birbirine düşer. Her biri bir bölgeyi işgal etmeye kalkarlar fakat bu yöntemle bir sonuca ulaşamayacaklarını anlayınca kamplara bölünerek paylaşımın daha kolay olacağını düşünür ve bildiğiniz itilaf-ittifak devletleri tarafları olarak ayrışırlar. Siz bakmayın Almanya ile Osmanlı'nın aynı kampta yer aldığına Almanya kaleyi içten ele geçirmek istemektedir. Bunun için Osmanlı'yı ortak olarak kullanır. Amacı yine Osmanlı'nın servetine konmaktır. Hem bu serveti savaş süresince de dilediğince kullanacaktır. Eğer savaşı kazanabilseydi sonuç belliydi; Almanya sürekli bize hamilik eden üvey ağabeyimiz olacak, onun işlerine koşturmaya devam edecektik. Almanya iyi ki yenildi demiyorum fakat bizimki aşağı tükürsen sakal yukarı tükürsen bıyık misaliydi. Yani her halükarda bizi iyi bir gelecek beklemiyordu. Anlamamız gereken şuydu ki ayıdan post eski düşmandan da dost olmazdı. Olmadı da fakat biz hala olabilme ihtimalini sevmekteyiz.

            İşte Çanakkale Savaşı evini ocağını dağıtmaya, talan etmeye gelen hırsız ile ev sahibinin mücadelesidir. Çanakkale Zaferi'nin o kadar da büyütülmemesi gerektiğini düşünenler bir de bu açıdan bakmalılar. Eğer düşman Çanakkale'ye yığdığı devasa kuvvet ile İstanbul'a ulaşabilseydi. Şili'nin, Güney Afrika'nın, Hindistan'ın başına gelenin çok daha beteri bizim başımıza gelecekti. Bu aziz millet belki de Sibirya'nın madenlerinde yok edilecekti. Rabbimize şükür, dedelerimize sonsuz teşekkür ki bizi böyle bir sondan önce Çanakkale'yle sonra da İstiklal Mücadelemizle korumuştur.

            Şehit ve gazilerimize sonsuz minnet, Rabbimize sonsuz hamd ile... Dedelerimizin verdiği çetin imtihanı bir daha yaşamamak temennisiyle....